Presentietheorie
Uitwerking presentietheorie
Andries Baart(theoloog en filosoof) is de grondlegger van de presentiebenadering. Deze benadering gaat over aandachtig aanwezig zijn en een betrouwbare relatie aangaan. Het richt zich op het begrijpen van de ander vanuit diens eigen leefwereld, met respect voor autonomie. Geduld, tijd en onvoorwaardelijke trouw zijn hierbij essentieel. Hierbij wordt niet in de eerste plaats op zoek gegaan naar problemen maar wordt tijd genomen om een persoonlijke relatie met de ander aan te gaan. Letterlijk betekent het woord presentie: aanwezigheid, present zijn. Wie bij iemand present is, is ook echt, aandachtig aanwezig. De presentiebenadering houdt zich bezig met de vragen: ‘Wat is goede zorg en wat doet een goede zorgverlener?’ Niet alleen bezig zijn met de nodige fysieke hulp en zorg, maar alert zijn op wat mensen nog méér nodig hebben: erkenning, waardering, gezien en gehoord worden. Trouw en aandachtig bij iemand blijven, ook als er geen problemen of oplossingen zijn. De presentiebenadering is relatiegericht en niet op voorhand gericht op verandering. Door de relatie aan te gaan, ontstaat er vanzelf ruimte voor verandering of ontwikkeling. Kenmerken van de presentiebenadering;
Vrij zijn voor
Je richt je op het leven van de ander. Je
werkwijze en de agenda wordt
grotendeels bepaald door wat de ander
aan de orde stelt. Daar hoort een open
houding bij, zonder een fixatie op
problemen, verborgen bedoelingen of
vooringenomenheid.
Openstaan voor
De ander is de richting van je kijken. Je
probeert je vooroordelen aan de kant te
zetten. De presentiebeoefenaar is
belangstellend voor de verhalen,
meelevend en benaderbaar. Er is
onbevangenheid, wordt goed geluisterd
en is veel geduld.
Een aandachtige betrekking aangaan
Je hebt oog voor alle signalen die de
ander uitzendt. Door het contact en
het verhaal komt er zicht op de
leefwereld van de ander. Het geheel
is belangrijk en een onderzoekende,
sensitieve en open houding.
Aansluiten bij het bestaande
Er wordt aangesloten bij de leefwereld van de ander. Het verhaal is zoals de ander dat beleeft, het wordt niet kleiner gemaakt of ontkent. Het vinden van een bevredigende verhouding tot en invulling van het leven staat voorop.
Perspectiefwisseling
De wereld wordt waargenomen vanuit het perspectief van de ander. Uit de verhalen, het gedrag en handelingen probeert de presentiebeoefenaar te
halen wat voor de ander belangrijk is en hiervoor kan begrip ontstaan.
Zich aanbieden
Je geeft zin door het aanbieden van je eigen mogelijkheden. Er is zicht op het steunend netwerk van de ander. Hier kunnen verbindingen tussen worden gelegd om gaten te vullen in het sociale netwerk van de ander. Een humaan en zinvol leven.
Geduld en tijd
Je werkt niet volgens een vooraf vastgesteld plan, maar sluit ongehaast aan. Er is vertrouwen in wat er tevoorschijn komt, van wat goed kan zijn en vertrouwen biedt. Positieve keerpuntervaringen in het leven van de ander worden bekrachtigt.
Trouw aanbieden
Je bent betrouwbaar en onvoorwaardelijk trouw. De aandacht hoeft niet verdiend te worden en kan ook niet gemakkelijk verspeeld worden. De ander wordt gezien en er worden geen voorwaarden gesteld om serieus genomen te worden.
Bron Baart, A. (2011). Een theorie van de presentie. (derde druk). Utrecht: Boom Lemma Uitgevers.
Ontdek de kracht van authentieke aanwezigheid in jouw leven
Wil je een diepgaande verandering ervaren met
Presentietheorie? Neem dan contact met mij op